Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2020
Η ιστορία της «αθάνατης» Henrietta Lacks
04/10/2019
Του Ανδρέα Κοσιάρη
Πρώτη δημοσίευση: alternactive.gr
“Oh Henrietta! We can live on forever”, είναι το επαναλαμβανόμενο mantra του τραγουδιού των Yeasayer από το Brooklyn της Νέας Υόρκης. Ποια είναι η Εριέττα; Και γιατί έχει τη δυνατότητα να ζήσει για πάντα;
Η απάντηση κρύβεται σε μια αληθινή ιστορία, 70 και πλέον χρόνια στο παρελθόν, μια ιστορία σκοτεινή και καταθλιπτική, μα συνάμα ελπιδοφόρα. Την ιστορία της αφρο-Αμερικανίδας Henrietta Lacks που πέθανε το 1951, αλλά ένα κομμάτι της έζησε για πάντα κι έσωσε τις ζωές άγνωστου αριθμού ανθρώπων.
Ο άνθρωπος Henrietta Lacks
Γεννημένη Henrietta Pleasant το 1920, φτωχή αφρο-Αμερικανή καπνοκαλλιεργήτρια από την πολιτεία της Βιρτζίνια και μητέρα 5 παιδιών, διαγνώστηκε με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας λίγους μήνες αφότου έδωσε ζωή στο πέμπτο της παιδί, τον Φεβρουάριο του 1951. Το νοσοκομείο Johns Hopkins, όπου νοσηλεύτηκε, ήταν το μοναδικό νοσοκομείο της περιοχής της Βαλτιμόρης που δεχόταν έγχρωμους ασθενείς.
Παρά το γεγονός ότι της εφαρμόστηκε η συνήθης για την εποχή θεραπεία (ολιγοήμερη τοποθέτηση ραδιενεργών ράβδων ραδίου πέριξ του καρκινώματος), η Henrietta επέστρεψε τον Αύγουστο του ίδιου έτους στο νοσοκομείο με έντονους πόνους, ζητώντας να νοσηλευτεί, όπερ και εγένετο. Ο θάνατός της ήρθε στις 4 Οκτωβρίου του 1951, από ουραιμική δηλητηρίαση, σε ηλικία 31 ετών. Η μεταθανάτιος αυτοψία έδειξε πως ο καρκίνος είχε κάνει μετάσταση σε ολόκληρο το κορμί της.
Μέχρι εδώ, η ιστορία της Henrietta Lacks, είναι μια συνηθισμένη ιστορία αρρώστιας, πόνου και θανάτου. Δε διαφέρει από τις διαχρονικές ιστορίες εκατομμυρίων γυναικών. Η μοναδικότητά της έγκειται στο ότι ένα κομμάτι τής επέζησε του θανάτου της Henrietta, «αθανατοποιήθηκε» και υπάρχει μέχρι σήμερα.
Το κύτταρο HeLa
Κατά τη διάρκεια της θεραπείας της Henrietta Lacks, ένας από τους γιατρούς της αφαίρεσε από τον τράχηλό της δείγματα καρκινικών ιστών. Η Henrietta είχε δώσει έγγραφα την συγκατάθεσή της για την θεραπεία, αλλά δε ρωτήθηκε ποτέ, ούτε κι ενημερώθηκε για την αφαίρεση ιστών, κάτι που δεν ήταν καθόλου ασυνήθιστο. Ακόμα και σήμερα, το ζήτημα της αφαίρεσης ιστών και της μετέπειτα χρήσης τους στην έρευνα, δημιουργεί φλέγουσες συζητήσεις γύρω από την βιοηθική.
Οι ιστοί που αφαιρέθηκαν από την Henrietta δόθηκαν στον Δρ. George Otto Gey, που προσπαθούσε ανεπιτυχώς να καλλιεργήσει ανθρώπινα κύτταρα στο εργαστήριο. Σε πολύ αδρές γραμμές, το ανθρώπινο σώμα αντικαθιστά τα φθαρμένα κύτταρά του μέσω της κυτταρικής διαίρεσης (ή μίτωσης). Η διαδικασία αυτή όμως έχει ένα όριο, το οποίο είναι κατά μέσο όρο στις 52 διαιρέσεις. Σε κάθε διαίρεση του κυττάρου, ένα μέρος από το γενετικό υλικό στο τέλος των χρωμοσωμάτων αποκόπτεται. Το κομμάτι αυτό είναι μέρος του τελομερούς, μιας περιοχής του DNA, χωρίς μεγάλη πληροφοριακή αξία, που βρίσκεται σαν προστατευτικό «καπάκι» στο τέλος του χρωμοσώματος. Καθώς κομμάτια του τελομερούς αποκόπτονται σε κάθε διαίρεση, τελικά καταναλώνεται ολόκληρο και το κομμάτι του χρωμοσώματος που αποκόπτεται σε επόμενη διαίρεση περιέχει σημαντικές πληροφορίες, οπότε και το κύτταρο καθίσταται βιολογικά ανενεργό. Μετά από αυτό τα κύτταρα δεν μπορούν να διαιρεθούν και πεθαίνουν. Το γεγονός αυτό ονομάζεται Προγραμματισμένος Κυτταρικός Θάνατος (Programmed Cell Death – PCD).
Ο Δρ. Gey ανακάλυψε ότι τα κύτταρα από τους καρκινικούς ιστούς της Henrietta Lacks δεν υπάκουαν σε αυτό το όριο. Διατηρούνταν ζωντανά, αναπαράγονταν κι αναπτύσσονταν. Μέχρι τότε, όλες οι προσπάθειες διατήρησης ανθρώπινων κυττάρων στη ζωή εντός εργαστηρίου δεν διαρκούσαν περισσότερες από μερικές μέρες. Οι επιστήμονες ξόδευαν περισσότερο χρόνο στην προσπάθεια να κρατήσουν τα κύτταρα ζωντανά, παρά στην έρευνα επάνω τους. Ο Δρ. Gey κατόρθωσε να απομονώσει ένα κύτταρο από τους ιστούς της Henrietta, να το πολλαπλασιάσει και να ξεκινήσει την πρώτη κυριολεκτικά αθάνατη κυτταρική σειρά. Ονόμασε το κύτταρο HeLa από τα αρχικά του ονοματεπωνύμου της Henrietta Lacks και δώριζε ελεύθερα δείγματα της κυτταρικής σειράς, μαζί με τα εργαλεία και της μεθόδους που το εργαστήριό του είχε αναπτύξει, σε όποιον επιστήμονα τα ζητούσε.
Ως αποτέλεσμα τα κύτταρα HeLa έχουν χρησιμοποιηθεί σε δεκάδες χιλιάδες επιστημονικές έρευνες ανά τα χρόνια. Ήταν βασικό στοιχείο της ανάπτυξης του εμβολίου της πολυομυελίτιδας από τον Jonas Salk τη δεκαετία του ’50. Ήταν τα πρώτα ανθρώπινα κύτταρα που κλωνοποιήθηκαν επιτυχώς το 1955. Έχουν χρησιμοποιηθεί για την έρευνα σχετικά με τον καρκίνο, το AIDS και τη δημιουργία του εμβολίου για τον HPV, τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων που μεταξύ άλλων προκαλεί τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Τα κύτταρα HeLa έχουν ταξιδέψει μέχρι το διάστημα και χάρη σε αυτά δημιουργήθηκε ο τομέας της Ιολογίας – της μελέτης των ιών – όταν οι επιστήμονες τα μόλυναν με κάθε λογής ιό για να παρατηρήσουν πώς τα επηρεάζει.
Σήμερα υπάρχουν περισσότερα από 60.000 επιστημονικά άρθρα που σχετίζονται με τη χρήση των κυττάρων HeLa και αποτελούν τμήμα τουλάχιστον 11.000 πατεντών, από φάρμακα μέχρι καλλυντικά. Οι επιστήμονες έχουν καλλιεργήσει περισσότερους από 20 τόνους κυττάρων HeLa.
επιτύμβια στήλη
Εμπορευματοποίηση των κυττάρων HeLa
Όπως η ίδια η Henrietta Lacks δεν είχε ιδέα για τη λήψη των ιστών της, έτσι και η οικογένειά της άργησε εξαιρετικά πολύ να μάθει για τη σημασία και τη χρήση των κυττάρων της.
Κάπου στις αρχές της δεκαετίας του ’70, ο σύζυγός της Day Lacks δέχτηκε ένα τηλεφώνημα από κάποιον στο νοσοκομείο Johns Hopkins. Οι ερευνητές ήθελαν δείγματα ιστών από τα παιδιά της Henrietta, για να χαρτογραφήσουν το γονιδίωμά της. Τα κύτταρα HeLa είχαν αποδειχτεί εκτός από εξαιρετικά ανθεκτικά και εξαιρετικά μεταφερόμενα, κάπως σαν «αγριόχορτα» των εργαστηρίων. Είχαν μολύνει καλλιέργειες άλλων κυττάρων και οι επιστήμονες έψαχναν τρόπο για να αναγνωρίσουν ποιες καλλιέργειες ήταν κυττάρων HeLa και ποιες όχι.
Όντας άνθρωπος απαίδευτος, ο Day Lacks κατάλαβε εντελώς λάθος αυτά που του ελέχθησαν στο τηλεφώνημα. Κατάλαβε ότι η γυναίκα του ήταν ζωντανή κάπου σε κάποιο εργαστήριο, οι γιατροί της έκαναν πειράματα για περισσότερα από 20 χρόνια και ότι τα παιδιά του έπρεπε να πάνε στο νοσοκομείο για ελεγχθεί αν έχουν κι αυτά καρκίνο. Τα παιδιά δέχτηκαν να ελεγχθούν, αλλά δεν τους γνωστοποιήθηκε ποτέ κανένα αποτέλεσμα.
Ο Δρ. Gey και το νοσοκομείο Johns Hopkins δεν έβγαλαν ποτέ λεφτά από τα κύτταρα HeLa. Τα κύτταρα όμως έχουν εμπορευματοποιηθεί από το 1954 και σήμερα ένα φιαλίδιο με τα κύτταρα της Henrietta ξεκινά από τα $250. Η οικογένεια της Henrietta Lacks φυσικά δεν έχει δει ούτε ένα σεντ από τα πιθανά δισεκατομμύρια σε κέρδος που έχουν παραχθεί χάρη στα κύτταρά της. Είναι άνθρωποι φτωχοί, που δεν μπορούν καν να αγοράσουν μια βασική ασφάλεια υγείας. Όσο χρήσιμα για την ανθρωπότητα κι αν υπήρξαν τα κύτταρα HeLa, υπάρχει μια εγγενής αδικία στην χρήση ανθρώπινων ιστών για οικονομικό (πέραν του επιστημονικού) όφελος, αδικία που στην ιστορία της Henrietta Lacks και των απογόνων της είναι κάτι περισσότερο από εμφανής.
Σήμερα οι ασθενείς υπογράφουν έγγραφα με τα οποία συναινούν στην χρήση των ιστών τους για έρευνα. Όμως το επιχείρημα της επιστημονικής κοινότητας είναι ότι άπαξ και οι ιστοί σου αφαιρεθούν από εσένα, δεν είναι πλέον δικοί σου ούτως ή άλλως. Τα δικαστήρια μέχρι στιγμής συμφωνούν με την άποψη της επιστημονικής κοινότητας.
Τουλάχιστον η ιστορία της Henrietta Lacks έχει πλέον κάποια από την προσοχή που της αξίζει. Το 2010, η Rebecca Skloot έγραψε το βιβλίο “The Immortal Life of Henrietta Lacks”, δίνοντας την αναγκαία δημοσιότητα στην ιστορία. Το αμερικάνικο συνδρομητικό κανάλι HBO έφτιαξε μια τηλεταινία βασισμένη στο βιβλίο, η συγγραφέας δημιούργησε ένα ίδρυμα με το όνομα της Henrietta για να προωθήσει την ενημέρωση σχετικά με την ιστορία της και να βοηθήσει την οικογένειά της, και μια επιτύμβια στήλη τοποθετήθηκε στο σημείο που πιστεύεται ότι έχει ταφεί η άτυχη, αλλά τόσο σημαντική γυναίκα – όταν πέθανε, θάφτηκε σε ανώνυμο τάφο, με την ακριβή τοποθεσία να είναι άγνωστη.
“Fever in the night, and the tremors come on
But it’s you who’ll survive, just like nobody thought
Nails turnin’ red, lying cold on the bed
And now it turns out, death’s not the end
She was a bone, we sharpened our teeth
A magnificent drone, was serving under our feet
You’ll be making me rich, he’ll throw you away
And after he’s gone, oh HeLa’s here to stay
Radiation makes you weak, tried okays leave your speech
The world owes more than they’ll pay, in the wind I heard them say…
Oh Henrietta, we can live on forever…”
Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2020
“Πώς βγήκα στην άλλη όχθη”: Μια εξομολόγηση που απομυθοποιεί το «τέρας» της μοναξιάς
Η αίσθηση πνιγμού είναι η χειρότερη σκέψη για μένα. Η ιδέα ότι παλεύεις να βγεις στην επιφάνεια ενώ το οξυγόνο λιγοστεύει. Αυτό ένιωθα καθώς πλησίαζα τα 30. Βρέθηκα να παραιτούμαι και να αφήνομαι στα ρεύματα που με παράσερναν. Αποφάσισα ότι αυτή ήταν η μοίρα μου – όμως ευτυχώς, είχα απόλυτο άδικο.
Καθώς, λοιπόν, πλησίαζα τα 30, βρέθηκα να πνίγομαι στη μοναξιά. Είχα αρχίσει να απομονώνομαι με πικρία, προσπαθώντας να δημιουργήσω απόσταση ώστε να βυθιστώ με την ησυχία μου στη μοναξιά. Προετοίμαζα τον εαυτό μου για μια δεκαετία μοναξιάς καθώς έμπαινα και στα 30 χωρίς να έχω σχέση.
10 μέρες πριν τα γενέθλιά μου, αποφάσισα να γράψω τι ήθελα από τον εαυτό μου σε αυτή τη δεκαετία. Έγραψα πολλές σελίδες μιλώντας για τις απογοητεύσεις των 20 και τις ελπίδες των 30. Ένα επαναλαμβανόμενο συναίσθημα που εντόπισα από τα 20 μου ήταν η απογοήτευση συνδυασμένη με την ερωτική σύγχυση.
Είχα δημιουργήσει μια βεβαιότητα για την ανάπτυξη της μοναξιάς στα 30 μου καθώς ένιωθα να μεγαλώνω και οι ευκαιρίες των ραντεβού μειώνονταν. Και καθώς έγραφα, αποφάσισα ότι το ότι θα είμαι μόνη δεν σημαίνει ότι θα ένιωθα μοναξιά. Η άποψή μου άλλαξε.
Πήρα την απόφαση ότι θα περνούσα τα 30 μου στην απέναντι πλευρά της μοναξιάς. Έχτιζα έναν τοίχο τούβλο το τούβλο για μέρες, πενθώντας το μόνιμο διαζύγιό μου από τη μοναξιά. Τα δάκρυα που έπεφταν κατά τη διάρκεια άνοιξαν το μονοπάτι που είχα ήδη αρχίσει να περπατώ. Κι έτσι γνωρίζω ότι θα υπάρξει εξέλιξη και άνθηση στην απέναντι πλευρά.
Στην άλλη πλευρά της μοναξιάς, βρήκα την ηρεμία του να έχω ακόμα τον εαυτό μου, ακόμα κι αν δεν έχω άλλους στο πλάι μου. Στην άλλη πλευρά της μοναξιάς, βρήκα την ευκαιρία να κινούμε όπως εγώ το επιλέγω. Στην άλλη πλευρά της μοναξιάς, βρήκα την δημιουργικότητά μου να οργιάζει και να περιμένει ανυπόμονη να εμφανιστώ.
Στην άλλη πλευρά της μοναξιάς, βρήκα λίγο πολύτιμους φίλους που μου έκαναν παρέα. Αλλά συνάμα βρήκα αυτοπεποίθηση χωρίς ανάγκη επιβεβαίωσης. Αν είστε μόνοι, δεν χρειάζεται να νιώθετε μοναξιά.
Brandi Nikkale
(Μετάφραση – Επιμέλεια: Στεφανία Βαρούχου από το thoughtcatalog.com)
Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2020
Έρμαν Έσσε: Οι άνθρωποι ενώνονται γιατί ο ένας νιώθει φόβο μπροστά στον άλλο
Η κοινότητα είπε ο Ντέμιαν, είναι κάτι ωραίο. Αλλά αυτές οι κοινότητες, που κάθε τόσο ανθίζουν, είναι ψεύτικες. Μια νέα και αληθινή κοινότητα θα προέλθει από την αμοιβαία συνεννόηση των ατόμων, και μόνο αυτή θα ξαναπλάσει τον κόσμο.
Αυτό που σήμερα περνά για κοινότητα, δεν είναι τίποτ' άλλο παρά αγέλη. Οι άνθρωποι ενώνονται γιατί ο ένας νιώθει φόβο μπροστά στον άλλο. Τα αφεντικά για τον εαυτό τους, οι εργάτες το ίδιο, οι μορφωμένοι το ίδιο!
Και γιατί φοβούνται;
Έχει κανείς φόβο, αν δε συμφωνεί με τον εαυτό του.
Φοβούνται λοιπόν, γιατί δεν έχουν γνωρίσει τον εαυτό τους.
Συγκεντρώνονται όλοι μαζί, γιατί τους τρομάζει το άγνωστο που έχουν μέσα τους!
Νιώθουν όλοι πως οι παλιοί νόμοι δεν ισχύουν πια- ζουν με τα παλιά ήθη, αλλά ούτε οι θρησκείες ούτε η ηθική μπορούν να τους χρησιμέψουν.
Περισσότερο από εκατό χρόνια η Ευρώπη σπουδάζει και χτίζει εργοστάσια!
Ξέρουν καλά πόσα γραμμάρια μπαρούτι χρειάζεται για να σκοτώσουν έναν άνθρωπο, αλλά δεν ξέρουν πώς να προσευχηθούν και πώς να περάσουν μια πραγματικά, ευχάριστη ώρα.
Πήγαινε να δεις σε μια ταβέρνα πώς διασκεδάζουν οι φοιτητές. Ή σε μια συγκέντρωση πλουσίων, όπου διασκεδάζουν! Παντού απελπισία!
Αγαπητέ Σίνκλερ, από όλ' αυτά δεν μπορεί να βγει τίποτε το καθαρό. Οι άνθρωποι αυτοί, που ενώνονται μεταξύ τους από φόβο, είναι γεμάτοι άγχος και κακία, κανείς δεν εμπιστεύεται τον άλλο. Γαντζώνονται από ιδεώδη που δεν υφίστανται πια, και λιθοβολούν οποιονδήποτε επιχειρεί να προσφέρει ένα καινούριο ιδεώδες.
Χαρούμενος μέσα στην ψυχρή νύχτα γύριζα σπίτι. Εδώ κι εκεί στους δρόμους της πόλης περιφέρονταν φοιτητές μεθυσμένοι, τρικλίζοντας και κάνοντας θόρυβο. Πολλές φορές αισθάνθηκα την αντίθεση ανάμεσα στον κωμικό τρόπο της χαρούμενης ζωής τους και της δικής μου μοναξιάς. Συχνά ένιωθα στέρηση κι άλλοτε διάθεση ειρωνείας.
Αλλά ποτέ δεν ένιωσα, όπως σήμερα, με γαλήνη και απόλυτη σιγουριά, πόσο ξένος και αταίριαστος ήταν αυτός ο κόσμος για μένα.
Θυμόμουν μερικούς υπαλλήλους της πατρίδας μου, ηλικιωμένους, αξιοσέβαστους κυρίους, που νοσταλγούσαν τα φοιτητικά τους χρόνια με τις ελευθερίες και τις ασωτίες, σα να 'ταν ο παράδεισος της ευτυχίας, όπως ακριβώς ποιητές και ρομαντικοί υμνούν τα παιδικά τους χρόνια.
Παντού τα ίδια! Παντού γύρευαν την "ελευθερία" και την "ευτυχία", από φόβο και έλλειψη ευθύνης- γιατί θα μπορούσαν να ακολουθήσουν το δρόμο που τους έδειχνε η ευθύνη τους. Μερικά χρόνια λοιπόν γλεντοκοπούν και ασωτεύουν κι έπειτα γίνονται σοβαροί, δημόσια πρόσωπα.
Ναι, όλα ήταν σάπια, σάπια πέρα για πέρα, κι αυτές οι ανοησίες των φοιτητών χίλιες φορές χειρότερες από πολλές άλλες.
Έρμαν Έσσε, Ντέμιαν
Αυτό που σήμερα περνά για κοινότητα, δεν είναι τίποτ' άλλο παρά αγέλη. Οι άνθρωποι ενώνονται γιατί ο ένας νιώθει φόβο μπροστά στον άλλο. Τα αφεντικά για τον εαυτό τους, οι εργάτες το ίδιο, οι μορφωμένοι το ίδιο!
Και γιατί φοβούνται;
Έχει κανείς φόβο, αν δε συμφωνεί με τον εαυτό του.
Φοβούνται λοιπόν, γιατί δεν έχουν γνωρίσει τον εαυτό τους.
Συγκεντρώνονται όλοι μαζί, γιατί τους τρομάζει το άγνωστο που έχουν μέσα τους!
Νιώθουν όλοι πως οι παλιοί νόμοι δεν ισχύουν πια- ζουν με τα παλιά ήθη, αλλά ούτε οι θρησκείες ούτε η ηθική μπορούν να τους χρησιμέψουν.
Περισσότερο από εκατό χρόνια η Ευρώπη σπουδάζει και χτίζει εργοστάσια!
Ξέρουν καλά πόσα γραμμάρια μπαρούτι χρειάζεται για να σκοτώσουν έναν άνθρωπο, αλλά δεν ξέρουν πώς να προσευχηθούν και πώς να περάσουν μια πραγματικά, ευχάριστη ώρα.
Πήγαινε να δεις σε μια ταβέρνα πώς διασκεδάζουν οι φοιτητές. Ή σε μια συγκέντρωση πλουσίων, όπου διασκεδάζουν! Παντού απελπισία!
Αγαπητέ Σίνκλερ, από όλ' αυτά δεν μπορεί να βγει τίποτε το καθαρό. Οι άνθρωποι αυτοί, που ενώνονται μεταξύ τους από φόβο, είναι γεμάτοι άγχος και κακία, κανείς δεν εμπιστεύεται τον άλλο. Γαντζώνονται από ιδεώδη που δεν υφίστανται πια, και λιθοβολούν οποιονδήποτε επιχειρεί να προσφέρει ένα καινούριο ιδεώδες.
Χαρούμενος μέσα στην ψυχρή νύχτα γύριζα σπίτι. Εδώ κι εκεί στους δρόμους της πόλης περιφέρονταν φοιτητές μεθυσμένοι, τρικλίζοντας και κάνοντας θόρυβο. Πολλές φορές αισθάνθηκα την αντίθεση ανάμεσα στον κωμικό τρόπο της χαρούμενης ζωής τους και της δικής μου μοναξιάς. Συχνά ένιωθα στέρηση κι άλλοτε διάθεση ειρωνείας.
Αλλά ποτέ δεν ένιωσα, όπως σήμερα, με γαλήνη και απόλυτη σιγουριά, πόσο ξένος και αταίριαστος ήταν αυτός ο κόσμος για μένα.
Θυμόμουν μερικούς υπαλλήλους της πατρίδας μου, ηλικιωμένους, αξιοσέβαστους κυρίους, που νοσταλγούσαν τα φοιτητικά τους χρόνια με τις ελευθερίες και τις ασωτίες, σα να 'ταν ο παράδεισος της ευτυχίας, όπως ακριβώς ποιητές και ρομαντικοί υμνούν τα παιδικά τους χρόνια.
Παντού τα ίδια! Παντού γύρευαν την "ελευθερία" και την "ευτυχία", από φόβο και έλλειψη ευθύνης- γιατί θα μπορούσαν να ακολουθήσουν το δρόμο που τους έδειχνε η ευθύνη τους. Μερικά χρόνια λοιπόν γλεντοκοπούν και ασωτεύουν κι έπειτα γίνονται σοβαροί, δημόσια πρόσωπα.
Ναι, όλα ήταν σάπια, σάπια πέρα για πέρα, κι αυτές οι ανοησίες των φοιτητών χίλιες φορές χειρότερες από πολλές άλλες.
Έρμαν Έσσε, Ντέμιαν
Τρίτη 25 Αυγούστου 2020
Πότε το πένθος μετατρέπεται σε διαταραχή, σύμφωνα με τους ειδικούς
Το πένθος για τον θάνατο ενός αγαπημένου αποτελεί μία φυσιολογική συναισθηματική απόκριση στην απώλεια και είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής. Και μπορεί το πένθος να συνιστά οικουμενικό χαρακτηριστικό, η διαδικασία όμως είναι μια πολύ ατομική εμπειρία. Το πόσο βαθιά ή για πόσο χρονικό διάστημα το άτομο πενθεί εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και η διάκριση ανάμεσα στο φυσιολογικό πένθος και στην διαταραχή (στο περίπλοκο πένθος ή στην κατάθλιψη) μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Katherine Shear, καθηγήτρια ψυχιατρικής στο Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας του Πανεπιστημίου Columbia: «Το πένθος δεν είναι ένα πράγμα. Αποτελεί μια σύντομη λέξη για μία περίπλοκη εμπειρία που είναι μοναδική για κάθε άτομο και για κάθε απώλεια».
Δεν υπάρχει χρονικό πρόγραμμα για την επουλωτική διαδικασία. Γενικά και συνήθως εξελίσσεται από μια οξεία μορφή που τείνει να κυριαρχεί στο νου ενός ανθρώπου σε μια πιο ενσωματωμένη/ προσαρμοσμένη μορφή, όπου τα χαρακτηριστικά της θλίψης γίνονται πολύ πιο ανεκτικά. Όταν αυτά τα συναισθήματα επιμένουν ή εντείνονται, το αποτέλεσμα είναι μια διαταραχή γνωστή ως διαταραχή παρατεταμένου πένθους. Το 10% περίπου των ανθρώπων που θρηνούν βιώνουν αυτό το είδος πένθους.
Πώς εκδηλώνεται το παρατεταμένο πένθος;
Τα βασικά του χαρακτηριστικά είναι οι ευρείες αλλαγές σε όλες τις διαπροσωπικές σχέσεις, η απώλεια νοήματος και σκοπού, η παρατεταμένη αναζήτηση και για τον εκλιπόντα και μια αίσθηση ρήξης στις προσωπικές πεποιθήσεις, σύμφωνα με την APA. Οι άνθρωποι αυτοί συχνά βιώνουν προβλήματα στον ύπνο τους, όπως χρόνιες αυπνίες και δυσκολία στην καθημερινότητά τους.
Έρευνες έχουν βρει ότι έχουν περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης υπέρτασης, καρδιοπαθειών, κατάχρησης ουσιών και αυτοκτονικών ιδεασμών. Ορισμένοι ειδικοί αναφέρουν ότι είναι πιθανό να προσπαθούν να αποφύγουν να αντιμετωπίσουν τον έντονο πόνο που σχετίζεται με την απώλεια και αυτό, παραδόξως, οδηγεί στην αύξηση του πόνου και στην διατάραξη της προσαρμοστικότητας στη ζωή.Αν και το παρατεταμένο άγχος μοιάζει με την κατάθλιψη και συχνά εμφανίζονται και τα δύο, δεν είναι το ίδιο. Η κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από μια συνεχή έλλειψη διάθεσης και δεν έχουν ως κεντρικό πρόβλημα την απώλεια ενός αγαπημένου, ούτε τον ίδιο συναισθηματικό πόνο. Ωστόσο, ένα άτομο που πενθεί μπορεί να παρουσιάσει και κατάθλιψη.
Εντούτοις, υπάρχουν πολλοί ψυχολόγοι και επαγγελματίες ψυχικής υγείας που υποστηρίζουν ότι είναι επικίνδυνος ένας τέτοιος αυστηρός διαχωρισμός. Η απώλεια ενός αγαπημένου ανθρώπου δεν μας προστατεύει από την κατάθλιψη. Ο θάνατος είναι ένας σοβαρός στρεσογόνος παράγοντας, οπότε σχετίζεται με την έναρξη ή την επιδείνωση της κατάθλιψης σε πολλούς ανθρώπους.
Όποια κι αν είναι η άποψη των ειδικών, προτείνεται η θεραπεία για το παρατεταμένο πένθος να μην εστιάζεται σε καμία περίπτωση μόνο στα φάρμακα, αλλά να έχει κεντρικό άξονα την ψυχοθεραπεία. Οι άνθρωποι αυτοί χρειάζεται να μιλήσουν για τον θάνατο, να επαναφέρουν στη μνήμη τους αναμνήσεις του εκλιπόντος, να επεξεργαστούν αυτά τα συναισθήματα, αλλά επίσης να δομήσουν μελλοντικές στρατηγικές διαχείρισης του πένθους. Αυτό μπορεί στην ψυχοθεραπεία να γίνει και σε οικογενειακό επίπεδο, όπως όταν ένα ζευγάρι χάνει ένα παιδί ή όταν μια οικογένεια θρηνεί για τον χαμό ενός γονέα.
Πηγές:
www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2691160/
www.everydayhealth.com/news/managing-grief-after-death-loved-one/
Πέμπτη 20 Αυγούστου 2020
Λιλή Ζωγράφου: Δεν βρίσκουν κανέναν συγγενή για την εκταφή της σπουδαίας Κρητικιάς συγγραφέως
Εκταφή 22 χρόνια μετά το θάνατό της αποφάσισε το Δημοτικό Συμβούλιο
Το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου συζητά την εκταφή της Ηρακλειώτισσας συγγραφέως από τάφο τριετούς χρήσης που βρίσκεται εδώ και 22 χρόνια και τη μεταφορά των οστών σε οικογενειακό τάφο ιδιοκτησίας του Δήμου Ηρακλείου.
Βεβαίως η μεταφορά σε οικογενειακό τάφο είναι κάτι τιμητικό, ωστόσο η υπόθεση αποκτά και μια πιο τραγική χροιά, αφού, όπως αναφέρει η προϊσταμένη των Δημοτικών Κοιμητηρίων Άννα Τσικαλάκη, αναζήτησαν κάποιον συγγενή της Λιλής Ζωγράφου για να παραστεί στην εκταφή και τη μεταφορά και δεν εντόπισαν! Είναι γνωστό ότι, 5 χρόνια μετά τον θάνατό της, η κόρη της και ποιήτρια Ρένα Χατζηδάκη πνίγηκε στη Τζια (Αύγουστος 2003). Η Λιλή Ζωγράφου είχε διαλέξει στη ζωή, αν και παντρεύτηκε τρεις φορές, να ζει μια μοναχική ζωή! Και η μοίρα την θέλει να είναι μόνη... και μετά τον θάνατό της!
Απονομή τιμής
Η εισήγηση προς το Δημοτικό Συμβούλιο για την εκταφή της Λιλής Ζωγράφου τιτλοφορείται “Απονομή τιμής στη Λιλή Ζωγράφου” και είναι η ακόλουθη: «Η Λιλή Ζωγράφου, διακεκριμένη συγγραφέας, γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης στις 17 Ιουνίου 1922, απεβίωσε το 1998 στο Ηράκλειο Κρήτης και ενταφιάστηκε σε ταφοπέδιο τριετούς χρήσης του κοιμητηρίου Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης. Στα ταφοπέδια τριετούς χρήσης του κοιμητηρίου Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης έχουν διενεργηθεί σχεδόν όλες οι εκταφές προκειμένου να προγραμματιστεί η περαιτέρω διαχείριση του χώρου.
Η Λιλή Ζωγράφου παραμένει στο ταφοπέδιο τριετούς χρήσης, αλλά επιβάλλεται να διενεργηθεί η εκταφή της. Η Υπηρεσία προσπάθησε να επικοινωνήσει με οικείους της προκειμένου να διενεργηθεί η εκταφή. Από το Δημοτολόγιο Ηρακλείου προέκυψε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία επικοινωνίας με τον τελευταίο της σύζυγο και η κόρη της, Ειρήνη Χατζηδάκη, έχει αποβιώσει από το έτος 2003.
Σε αναγνώριση του έργου της και προκειμένου η γενέτειρα πόλη της να τιμήσει τη Λιλή Ζωγράφου, προτείνεται να διενεργηθεί εκταφή από το ταφοπέδιο τριετούς χρήσης, στο οποίο βρίσκεται, και να μεταφερθεί η σορός της στο οικογενειακό ταφοπέδιο Β1-126 ιδιοκτησίας Δήμου Ηρακλείου, στο οποίο έχει αναγερθεί από το παρελθόν ταφικό μνημείο. Το οικογενειακό ταφοπέδιο Β1-126 προτείνεται να χρησιμοποιείται στο εξής ως μνημείο προς τιμήν της Λιλής Ζωγράφου, να συντηρείται από τον Δήμο Ηρακλείου και να απαλλαγεί από την καταβολή των ετήσιων τελών καθαριότητας και φύλαξης».
Λίγα λόγια...
H Λιλή Ζωγράφου έφυγε από τη ζωή στις 2 Οκτωβρίου 1998, ύστερα από μια βδομάδα νοσηλείας σε νοσοκομείο στο Ηράκλειο έπειτα από βαρύτατο εγκεφαλικό επεισόδιο. Η Λιλή Ζωγράφου βρισκόταν στο Ηράκλειο για διακοπές, όταν υπέστη βαρύτατο εγκεφαλικό επεισόδιο. Το τέλος γράφτηκε για εκείνην μέσα στην εντατική μονάδα, όταν η κατάσταση της υγείας της επιδεινώθηκε εξαιτίας κακοήθους εγκεφαλικού οιδήματος.
Καθιερώθηκε όταν το 1959 επέκρινε τον Νίκο Καζαντζάκη με το δοκίμιο “Νίκος Καζαντζάκης, ένας τραγικός”, ενώ είχε εμφανιστεί στα ελληνικά γράμματα 10 χρόνια νωρίτερα με το πεζογράφημα “Αγάπη”. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος σε γνωστά περιοδικά και εφημερίδες. Ταξίδεψε πολύ στην Ευρώπη και τις ανατολικές χώρες. Έζησε αρκετά χρόνια στη Γαλλία και την Ιταλία, αλλά λάτρευε την Πράγα, την πόλη που μεγάλωσε ο Κάφκα. Το 1962 ήταν η πρώτη, όπως με περηφάνια έλεγε, που έδωσε διάλεξη για τον Κάφκα στην Αθήνα. Έχουν εκδοθεί 24 βιβλία της, μυθιστορήματα, νουβέλες, δοκίμια και θέατρο, με αλλεπάλληλες εκδόσεις. Το τελευταίο της μυθιστόρημα “Η αγάπη άργησε μια μέρα” διασκευάστηκε και προβλήθηκε από την ΕΡΤ1.
Ορισμένα από τα έργα της είναι: “Βιογραφία - Άπαντα Μ. Πολυδούρη” (1961), “Τι απόγινε εκείνος που ’ρθε να βάλει φωτιά” (Θέατρο, 1972), “Αντιγνώση: Τα δεκανίκια του Καπιταλισμού” (1974), “17 Νοέμβρη 1973: Η νύχτα της μεγάλης σφαγής” (1974), “Καρυωτάκης-Πολυδούρη: Η αρχή της αμφισβήτησης” (1977), “Επάγγελμα: πόρνη”, “Η γυναίκα που χάθηκε καβάλα στ' άλογο”, “Η γυναίκα σου η αλήτισσα”, “Νύχτωσε αγάπη μου, είναι χθες”, “Παλαιοπώλης αναμνήσεων”, “Πού έδυ μου το κάλλος”, “Κάφκα, ο σύγχρονός μας” (1994) κ.ά.
Τρίτη 28 Ιουλίου 2020
Πώς να μην σας πάρει από κάτω
«Η ευτυχία θεραπεύει το σώμα, μόνο» είχε πει ο Προυστ ενώ «η θλίψη αναπτύσσει τη δύναμη του νου». Φράση που ίσως ακούγεται βαρύγδουπη, μπορεί και ακατανόητη, αλλά στο βάθος της συγκεντρώνει μία σοφία που, αν την εμπεδώσουμε, μπορεί και να μας φτάσει μακριά.
«Όλα πηγαίνουν στραβά, δεν αντέχω άλλο!»
Ο πόνος, η θλίψη ή ακόμα κι αυτή η γλυκιά μελαγχολία των ανεκπλήρωτων επιθυμιών είναι συναισθήματα που, αν τους δώσουμε φωνή, μας διηγούνται ιστορίες για να γίνουμε λίγο πιο σοφοί και δυνατοί. Πολλές φορές η ζωή μοιάζει να μας φέρεται σκληρά και οι αναποδιές, μεγάλες και μικρές, μας επισκέπτονται διαδοχικά. Είναι εκείνες οι στιγμές που ακουμπάς το πρόσωπο στα χέρια σου μονολογώντας με απόγνωση: «Γιατί όλα να πηγαίνουνε στραβά;».
Δεν θα μπούμε στη διαδικασία να δικαιολογήσουμε τα στραβά και τα ανάποδα, ούτε θα επικεντρωθούμε στις ρήσεις του Κοέλιο που δίνει νόημα και λόγο σε καθετί που μας συμβαίνει. Δεν θα σας πούμε να «διώξετε τις αρνητικές σκέψεις» λες και είναι εύκολο, ούτε να κάνετε ένα διάλειμμα λες και είναι εφικτό με δυο παιδιά.
Θα εστιάσουμε, όμως, σε εσάς, στους εαυτούς σας. Σε όλα εκείνα που θέλουν να σας υπενθυμίσουν οι αναποδιές μέχρι να τις μετατρέψετε σε εφόδια για μια ζωή πιο όμορφη, πιο ίσια, πιο υπεύθυνη.
Μην αγνοείτε τον πόνο και τη θλίψη σας
Όταν ο πόνος και η θλίψη σας χτυπούν την πόρτα, ανοίξτε τους! Βολέψτε τους στον καναπέ, κεράστε τους απ΄ το καλύτερο γλυκό σας κι αφήστε τους εκεί μέχρι να σας μιλήσουν. Και πιστέψτε μας, έχουν τόσα να σας πουν! Καθίστε δίπλα τους, κρατήστε τους να δείτε ότι είναι αληθινοί και αφεθείτε στα χέρια τους μ’ εμπιστοσύνη.
Η μάσκα του «είμαι καλά» δεν είναι χρήσιμη σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Το να είμαστε κάποιες φορές κακόκεφοι είναι πολύ καλύτερο απ’ το να αφήνουμε συνέχεια τον κρυμμένο πόνο και τη θλίψη να μας ρουφάν το κέφι και τη δημιουργικότητά μας. Το πρώτο βήμα, λοιπόν, για να μην μας καταβάλλουν τα αρνητικά συναισθήματα, για να μην μας πάρει από κάτω, είναι η αποδοχή πως… ναι, είμαστε κάτω. Αλλά για λίγο.
Δώστε φωνή στην θλίψη σας
Όταν πονάμε νομίζουμε, συχνά, πως καταρρέουμε, πως γονατίζουμε κάτω απ’ το βάρος μιας κατάστασης που είναι ασήκωτη. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που την βαραίνει επιπλέον είναι πως την αφήνουμε μέσα μας χωρίς να την εκφράζουμε. Την ακουμπάμε σε μια μεριά που μας βολεύει και την αφήνουμε ν’ απλώνεται σιγά σιγά παντού. Δοκιμάστε, λοιπόν, να την ξεβολέψετε! Δώστε της φωνή κι αφήστε την να σας συστηθεί και να σας πει αυτά που θέλει. Αργά ή γρήγορα, θα ανακαλύψετε το πραγματικό αίτιο της θλίψης σας το οποίο, πιστέψτε μας, μάλλον θα σας ξαφνιάσει!
Ακόμα κι αν θεωρείτε υπαίτιο της οργής σας τον προϊστάμενό σας που σας μιλάει άσχημα, για παράδειγμα, σύντομα μπορεί να ανακαλύψετε πως αυτό που σας στεναχωρεί είναι η ίδια η φύση της δουλειάς, η οποία απέχει παρασάγγας από το παιδικό σας όνειρό. Δοκιμάστε να γράψετε σ’ ένα χαρτί αυτά που μοιάζουν να σας ενοχλούν ακόμα κι αν μοιάζουν με ανοησίες. Δοκιμάστε να τα πείτε σε μια φίλη αφιλτράριστα, χωρίς να εκλογικεύετε το κάθε σας συναίσθημα. Δοκιμάστε να το ζωγραφίσετε, να το χορέψετε, να κλάψετε ή να φωνάξετε. Μόνο εκφράστε το, πείτε το δυνατά!
Αλλάξτε αυτό που σας προκαλεί θλίψη
Εάν επιμείνετε, ακόμα κι αν χρειαστεί καιρός, θα ανακαλύψετε την πηγή της θλίψης σας. Μπορεί να είναι ο λίγος χρόνος για τον εαυτό σας, η κούραση, η δουλειά, οι σχέσεις σας, μία απώλεια ή μία λάθος κίνηση. Μπορεί να είναι χίλια δυο μα, ό,τι κι αν είναι, όταν το γνωρίζετε μπορείτε να το αντιμετωπίσετε ώστε να μην σας καταβάλλει.
Βάλτε μικρούς στόχους και προσπαθήστε να αλλάξετε όλα εκείνα που σας πνίγουν. Μπορείτε να διαμορφώσετε τη ζωή σας έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο εύκολη και όμορφη κι αυτό δεν είναι θεωρεία, γίνεται! Μπορείτε, για παράδειγμα, να βελτιώσετε σταδιακά τις διαπροσωπικές σας σχέσεις θέτοντας νέους όρους και όρια. Μπορείτε να αλλάξετε δουλειά, ακόμα κι αν τα χρήματα είναι λιγότερα. Η ψυχική υγεία μας δεν εξαγοράζεται κι αυτό είναι κάτι που το ξεχνάμε πολύ συχνά.
Ακόμα, όμως, κι αν αυτό που σας προκαλεί τη θλίψη και τον πόνο είναι μία κατάσταση που δεν αλλάζει, εκτονώστε το κι αφήστε το εκφραστεί με όποιον τρόπο επιλέξετε. Αποδεχτείτε το και προχωρήστε παρακάτω. Μπορεί να ακούγεται σκληρό κι απόλυτο, αλλά είναι ο μόνος τρόπος…
«Όλα πηγαίνουν στραβά, δεν αντέχω άλλο!»
Ο πόνος, η θλίψη ή ακόμα κι αυτή η γλυκιά μελαγχολία των ανεκπλήρωτων επιθυμιών είναι συναισθήματα που, αν τους δώσουμε φωνή, μας διηγούνται ιστορίες για να γίνουμε λίγο πιο σοφοί και δυνατοί. Πολλές φορές η ζωή μοιάζει να μας φέρεται σκληρά και οι αναποδιές, μεγάλες και μικρές, μας επισκέπτονται διαδοχικά. Είναι εκείνες οι στιγμές που ακουμπάς το πρόσωπο στα χέρια σου μονολογώντας με απόγνωση: «Γιατί όλα να πηγαίνουνε στραβά;».
Δεν θα μπούμε στη διαδικασία να δικαιολογήσουμε τα στραβά και τα ανάποδα, ούτε θα επικεντρωθούμε στις ρήσεις του Κοέλιο που δίνει νόημα και λόγο σε καθετί που μας συμβαίνει. Δεν θα σας πούμε να «διώξετε τις αρνητικές σκέψεις» λες και είναι εύκολο, ούτε να κάνετε ένα διάλειμμα λες και είναι εφικτό με δυο παιδιά.
Θα εστιάσουμε, όμως, σε εσάς, στους εαυτούς σας. Σε όλα εκείνα που θέλουν να σας υπενθυμίσουν οι αναποδιές μέχρι να τις μετατρέψετε σε εφόδια για μια ζωή πιο όμορφη, πιο ίσια, πιο υπεύθυνη.
Μην αγνοείτε τον πόνο και τη θλίψη σας
Όταν ο πόνος και η θλίψη σας χτυπούν την πόρτα, ανοίξτε τους! Βολέψτε τους στον καναπέ, κεράστε τους απ΄ το καλύτερο γλυκό σας κι αφήστε τους εκεί μέχρι να σας μιλήσουν. Και πιστέψτε μας, έχουν τόσα να σας πουν! Καθίστε δίπλα τους, κρατήστε τους να δείτε ότι είναι αληθινοί και αφεθείτε στα χέρια τους μ’ εμπιστοσύνη.
Η μάσκα του «είμαι καλά» δεν είναι χρήσιμη σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Το να είμαστε κάποιες φορές κακόκεφοι είναι πολύ καλύτερο απ’ το να αφήνουμε συνέχεια τον κρυμμένο πόνο και τη θλίψη να μας ρουφάν το κέφι και τη δημιουργικότητά μας. Το πρώτο βήμα, λοιπόν, για να μην μας καταβάλλουν τα αρνητικά συναισθήματα, για να μην μας πάρει από κάτω, είναι η αποδοχή πως… ναι, είμαστε κάτω. Αλλά για λίγο.
Δώστε φωνή στην θλίψη σας
Όταν πονάμε νομίζουμε, συχνά, πως καταρρέουμε, πως γονατίζουμε κάτω απ’ το βάρος μιας κατάστασης που είναι ασήκωτη. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που την βαραίνει επιπλέον είναι πως την αφήνουμε μέσα μας χωρίς να την εκφράζουμε. Την ακουμπάμε σε μια μεριά που μας βολεύει και την αφήνουμε ν’ απλώνεται σιγά σιγά παντού. Δοκιμάστε, λοιπόν, να την ξεβολέψετε! Δώστε της φωνή κι αφήστε την να σας συστηθεί και να σας πει αυτά που θέλει. Αργά ή γρήγορα, θα ανακαλύψετε το πραγματικό αίτιο της θλίψης σας το οποίο, πιστέψτε μας, μάλλον θα σας ξαφνιάσει!
Ακόμα κι αν θεωρείτε υπαίτιο της οργής σας τον προϊστάμενό σας που σας μιλάει άσχημα, για παράδειγμα, σύντομα μπορεί να ανακαλύψετε πως αυτό που σας στεναχωρεί είναι η ίδια η φύση της δουλειάς, η οποία απέχει παρασάγγας από το παιδικό σας όνειρό. Δοκιμάστε να γράψετε σ’ ένα χαρτί αυτά που μοιάζουν να σας ενοχλούν ακόμα κι αν μοιάζουν με ανοησίες. Δοκιμάστε να τα πείτε σε μια φίλη αφιλτράριστα, χωρίς να εκλογικεύετε το κάθε σας συναίσθημα. Δοκιμάστε να το ζωγραφίσετε, να το χορέψετε, να κλάψετε ή να φωνάξετε. Μόνο εκφράστε το, πείτε το δυνατά!
Αλλάξτε αυτό που σας προκαλεί θλίψη
Εάν επιμείνετε, ακόμα κι αν χρειαστεί καιρός, θα ανακαλύψετε την πηγή της θλίψης σας. Μπορεί να είναι ο λίγος χρόνος για τον εαυτό σας, η κούραση, η δουλειά, οι σχέσεις σας, μία απώλεια ή μία λάθος κίνηση. Μπορεί να είναι χίλια δυο μα, ό,τι κι αν είναι, όταν το γνωρίζετε μπορείτε να το αντιμετωπίσετε ώστε να μην σας καταβάλλει.
Βάλτε μικρούς στόχους και προσπαθήστε να αλλάξετε όλα εκείνα που σας πνίγουν. Μπορείτε να διαμορφώσετε τη ζωή σας έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο εύκολη και όμορφη κι αυτό δεν είναι θεωρεία, γίνεται! Μπορείτε, για παράδειγμα, να βελτιώσετε σταδιακά τις διαπροσωπικές σας σχέσεις θέτοντας νέους όρους και όρια. Μπορείτε να αλλάξετε δουλειά, ακόμα κι αν τα χρήματα είναι λιγότερα. Η ψυχική υγεία μας δεν εξαγοράζεται κι αυτό είναι κάτι που το ξεχνάμε πολύ συχνά.
Ακόμα, όμως, κι αν αυτό που σας προκαλεί τη θλίψη και τον πόνο είναι μία κατάσταση που δεν αλλάζει, εκτονώστε το κι αφήστε το εκφραστεί με όποιον τρόπο επιλέξετε. Αποδεχτείτε το και προχωρήστε παρακάτω. Μπορεί να ακούγεται σκληρό κι απόλυτο, αλλά είναι ο μόνος τρόπος…
Δευτέρα 27 Ιουλίου 2020
Η ΘΗΛΥΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
Ο καθηγητής Ουρολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Νικόλαος Σοφικίτης λέει:
«Άνδρες και κροκόδειλοι παρουσιάζουν σήμερα σχεδόν τους ίδιους γενετικούς εκφυλισμούς. Στην περίπτωση των κροκοδείλων της Τάμπα, οι οποίοι είναι εκτεθειμένοι σε βιομηχανικά απόβλητα, παρατηρούμε πτώση του αριθμού των σπερματοζωαρίων, σμίκρυνση του μεγέθους των όρχεων και αδιαφορία στις προκλήσεις των θηλυκών για αναπαραγωγή».
ΠΕΦΤΕΙ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ
ΑΝΔΡΙΚΟΥ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ
Η ΜΙΣΗ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΝΤΗΣΕ ΠΟΡΝΕΙΟ
ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ SEX
«Άνδρες και κροκόδειλοι παρουσιάζουν σήμερα σχεδόν τους ίδιους γενετικούς εκφυλισμούς. Στην περίπτωση των κροκοδείλων της Τάμπα, οι οποίοι είναι εκτεθειμένοι σε βιομηχανικά απόβλητα, παρατηρούμε πτώση του αριθμού των σπερματοζωαρίων, σμίκρυνση του μεγέθους των όρχεων και αδιαφορία στις προκλήσεις των θηλυκών για αναπαραγωγή».
ΑΓΟΡΙΑ ΓΕΝΝΙΟΥΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΟΡΧΕΙΣ
Αγόρια γεννιούνται χωρίς όρχεις, είτε μόνο με έναν, όπως επίσης έχει πολλαπλασιαστεί 3,5 φορές η συχνότητα εμφάνισης ασθενειών που είναι συγγενικές με την κρυψορχία και τον υποσπαδία.
ΠΕΦΤΕΙ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ
ΑΝΔΡΙΚΟΥ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ
Τα τελευταία χρόνια ο μέσος όρος γονιμοποίησης του ανδρικού σπέρματος φθίνει. Μελέτες στατιστικής έχουν δείξει ότι μειώνεται ο μέσος αριθμός σπερματοζωαρίων ανά εκσπερμάτιση και η μέση κινητικότητα αυτών, ενώ συγκριτικά με 40 χρόνια πριν ο μέσος αριθμός παραγόμενων σπερματοζωαρίων είναι περίπου ο μισός.
Η πολύκροτη τελευταία μελέτη
Η ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΤΩΝ ΤΑΛΕΝΤΩΝ
ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ» του L. Winter διαπιστώνει ότι:
Η ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΤΩΝ ΤΑΛΕΝΤΩΝ
ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ» του L. Winter διαπιστώνει ότι:
"τον 20ο αιώνα εμφανίσθηκε απότομη και δραματική μείωση παραγωγής ταλέντων».
"Τον 20ο παρήχθησαν πολύ λιγότερα ταλέντα από τον 19ο και τον 21ο αιώνα η γέννηση των ταλέντων στην Ευρώπη ουσιαστικά
μηδενίζεται".
ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΚΑΙ Η ΖΩΪΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ
Σε ποντίκια δόθηκε άφθονη τυποποιημένη τροφή σε στενά
κλειστά αμπάρια γεμάτα σιτάρι.
κλειστά αμπάρια γεμάτα σιτάρι.
Το αποτέλεσμα: Ατελείωτο σεξ με υπερφαγία, υπερπληθυσμός,
αιμομιξία, υπερκινητικότητα, αναρχία, τρέλα, αυτοκτονικές τάσεις, κανιβαλισμός.
αιμομιξία, υπερκινητικότητα, αναρχία, τρέλα, αυτοκτονικές τάσεις, κανιβαλισμός.
Τα τέκνα μιας τυπικής ελληνικής οικογένειας μεγαλώνουν
κλεισμένα σε ένα άθλιο στενό διαμέρισμα, με τυποποιημένη πλαστική τροφή.
κλεισμένα σε ένα άθλιο στενό διαμέρισμα, με τυποποιημένη πλαστική τροφή.
Τα παιδιά γίνονται έτσι μικρόψυχα, μίζερα, φοβισμένα, ατομικιστικά, απείθαρχα, υπερκινητικά, με δεκάδες ψυχικές
αναστολές και προβλήματα, φιλήδονα, ναρκομανή και αναρχικά.
Δεν αναπτύσσουν ομαδικό πνεύμα, παραμελούν την σωματική
εκγύμναση και βελτίωση, δεν έχουν στόχους, ούτε όρεξη για εργασία.
αναστολές και προβλήματα, φιλήδονα, ναρκομανή και αναρχικά.
Δεν αναπτύσσουν ομαδικό πνεύμα, παραμελούν την σωματική
εκγύμναση και βελτίωση, δεν έχουν στόχους, ούτε όρεξη για εργασία.
Η πνευματική και συναισθηματική ωρίμανση αλλοιώνεται,
αναστέλλεται ή νεκρώνεται ολοσχερώς και οι σωματικές και ψυχικές διαστροφές έχουν τον πρώτο λόγο.
αναστέλλεται ή νεκρώνεται ολοσχερώς και οι σωματικές και ψυχικές διαστροφές έχουν τον πρώτο λόγο.
Τι είδους συναισθήματα θα αναπτύξουν κλεισμένα σε ένα κλουβί και για ποιο πράγμα πρέπει να πολεμήσουν και να υπερασπισθούν;
Για το διαμέρισμα;
Στο τέλος οι αρσενικοί νεοέλληνες μαντραχαλάδες,
αν δεν καταλήξουν σε κάτι χειρότερο,
αν δεν καταλήξουν σε κάτι χειρότερο,
γίνονται άγαμοι προβληματικοί φοβισμένοι
30άρηδες, 40άρηδες και 50άρηδες, μένουν
30άρηδες, 40άρηδες και 50άρηδες, μένουν
με τους γονείς και τους ταΐζει η μαμά και η γιαγιά, φοβούνται τις γυναίκες και τελικά στρέφονται σε διαστροφές.
Οι καταθλιπτικές γεροντοκόρες πάλι ασχολούνται
με καφεμαντεία, αστρολογία, κηδείες, "προφητείες", (αγαπημένο σπορ των ορθόδοξων ρωμιών πριν από κάθε καταστροφή), νοσηρή θρησκευτικότητα ή όπως συμβαίνει με τις σκύλες,υποκύπτουν στον έρωτα αθλίου τινός ψωροσκύλου, παντρεύονται ένα πακιστανό και ασπάζονται το Ισλάμ, όπως άρχισε να συμβαίνει τελευταία.
με καφεμαντεία, αστρολογία, κηδείες, "προφητείες", (αγαπημένο σπορ των ορθόδοξων ρωμιών πριν από κάθε καταστροφή), νοσηρή θρησκευτικότητα ή όπως συμβαίνει με τις σκύλες,υποκύπτουν στον έρωτα αθλίου τινός ψωροσκύλου, παντρεύονται ένα πακιστανό και ασπάζονται το Ισλάμ, όπως άρχισε να συμβαίνει τελευταία.
Η ΜΙΣΗ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑΝΤΗΣΕ ΠΟΡΝΕΙΟ
Οκτώ στους δέκα άνδρες και επτά στις δέκα γυναίκες επισκέπτονται διαδικτυακούς χώρους με σεξουαλικό περιεχόμενο. Τα στοιχεία της έρευνας είναι πρωτοφανή, καθώς φανερώνουν πως η μισή και πλέον Ελλάδα είναι συνδεδεμένη με το ροζ Διαδίκτυο. "Οι άντρες έχουν σταματήσει να χρησιμοποιούν την φαντασία τους και δεν σκέφτονται αληθινούς ανθρώπους στις ζωές τους όπως για παράδειγμα τις κοπέλες τους ή τις πρώην τους- δεν αντλούν 'υλικό' από την ερωτική βάση του μυαλού τους".
ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ SEX
Σύμφωνα με μία μελέτη της εφημερίδας Independent «οι επονομαζόμενοι Millennials (εκείνοι που γεννήθηκαν από τις αρχές του '80) είναι η πρώτη καταγεγραμμένη γενιά που κάνει λιγότερο σεξ από ότι οι γονείς τους στην ίδια ηλικία.
ΟΙ ΤΕΛΕΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ
ΟΙ ΤΕΛΕΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ
"Το μεγάλο πρόβλημα της Ελλάδας είναι ένα: ότι διέθετε και συνεχίζει να διαθέτει τέλειους πολιτικούς. Απλώς δε διαθέτει τίποτε άλλο. Οι πολιτικοί της είναι τόσο τέλειοι και καταλαμβάνουν τόσο χώρο στο κοινωνικό γίγνεσθαι που δεν αφήνουν τίποτε άλλο να ανθίσει".
Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝΙΚΑΝΗ ΝΑ ΠΑΡΑΓΕΙ ΕΝΑ ΕΡΓΟ ΤΕΧΝΗΣ.
O ΛΗΘΑΡΓΟΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ.
O ΛΗΘΑΡΓΟΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ.
"Οι Ευρωπαϊκοί λαοί δεν έχουν την αντοχή να προκαλέσουν την παραμικρή εξέγερση, μία έλλειψη κουράγιου, ένα καταστροφικό σύμπτωμα της έλλειψης δύναμης ζωής, μια ναρκωμένη παράδοση στην εισβολή ξένων λαθρομεταναστών, μια συναίνεση στην αυτοκτονία, στην αυτοεξαφάνιση του ευρωπαϊκού έθνους. Δεν υπάρχει καμία λαϊκή αντίδραση, οποιουδήποτε μεγέθους, καμία εξέγερση, ειρηνική ή μη ειρηνική, που θα απαιτεί την άμεση λογοδοσία των βρωμερών, πρακτόρικων και ανίκανων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Αντίθετα υπάρχει μία πλαδαρότητα χαμαιτυπείου, μία απάθεια, ένας ανήκουστος λήθαργος του ευρωπαϊκού πληθυσμού, του λαού που είναι ο ιστορικός θεματοφύλακας της ταυτότητας του ευρωπαϊκού έθνους μας".
ΕΝΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΑΡΘΡΟ ΜΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΙΑΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ Της Mia Andrén (Nordfront)
"Άνδρες. Βιολογικά σχεδιασμένοι να είναι πολεμιστές. Ισχυρότεροι. Ταχύτεροι. Έχετε μια βαριά ευθύνη επάνω στους ώμους σας. Καταλαβαίνω ότι αυτό είναι τρομακτικό. Δέχεστε επιθέσεις από παντού. Σας μισούν και σας κατηγορούν για τα πάντα. Είναι μια σκληρή μάχη μπροστά σας και δεν πρέπει να επιτρέψετε στον εαυτό σας να αποθαρρυνθεί από τις φεμινίστριες, ακόμη και αν φωνάζουν πιο δυνατά ακόμα και αν φαίνονται πιο πολύ, δεν πρέπει ποτέ να πιστέψετε ότι ο αγώνας είναι για αυτές. Αντίθετα, θα πρέπει να σκεφτείτε τις μητέρες και τις αδελφές σας. Τις γυναίκες που δεν φαίνονται, τις γυναίκες που εργάζονται και μοχθούν για τα παιδιά τους ή για ό, τι μπορεί να κάνουν. Τις γυναίκες που δεν έχουν φωνή.
Κορίτσια, νέα, αδιαμόρφωτα, ανασφαλή, δεν έχουν ακόμη κατανοήσει πόσο σοβαρά είναι τα πράγματα και το μόνο πράγμα που ξέρουν είναι τα λεφτά του άνδρα ή αυτά που λένε οι φεμινίστριες. Πώς μπορείτε να τις κατηγορήσετε που δεν γνωρίζοντας καλύτερα; Πώς μπορείτε να τις κατηγορήσετε για την δειλία σας; Γιατί για να μιλήσουμε καθαρά, ας μιλήσουμε, γι 'αυτό που είστε. Δειλοί φουκαράδες που κρύβονται πίσω από αξιολύπητες δικαιολογίες όπως οι φεμινίστριες. Μπορώ να καταλάβω ότι αυτό είναι βολικό, αλλά η άνεση που σας αρέσει τόσο πολύ σύντομα θα είναι μόνο μια ανάμνηση.
Πρέπει να καταλάβετε ότι ο βιασμός (των Ευρωπαίων γυναικών από τους λαθροεισβολείς) δεν οφείλεται στα ρούχα που μπορεί να φορέσει μία γυναίκα. Είναι μια πράξη πολέμου, ένας τρόπος για να ταπεινωθείτε εσείς οι άνδρες. Δεν θα πρέπει να αγωνιστείτε για τις φεμινίστριες, θα πρέπει να αγωνιστείτε για τις γυναίκες σας, για τις μελλοντικές γενιές, για τους ανθρώπους μας, για την ελευθερία μας. Δεν θα είναι εύκολο, αλλά αν δεν αρχίσετε να υψώνετε το ανάστημά σας και να υπερασπίζεστε τους ανθρώπους μας, τίποτα δεν θα μείνει όρθιο. Θα πρέπει να ντρέπεστε που δεν κάνετε τίποτα και θα το μετανιώσετε όταν θα κρατάτε μία νεκρή κόρη στην αγκαλιά σας.
Και για εσάς τους άνδρες που θέλετε να χτυπήσετε μια γυναίκα επειδή με τα λόγια της, έβλαψε την υπερηφάνεια σας, τι αξιολύπητες δικαιολογίες είναι αυτές για άνδρες; Μπορείτε να χτυπήσετε μια γυναίκα, αλλά όχι έναν εισβολέα; Αναλάβετε τις ευθύνες σας και οι φεμινίστριες θα σας ακολουθήσουν, αλλά πιο πολύ από όλα, νοιαστείτε για τις γυναίκες και τα κορίτσια που σας χρειάζονται πραγματικά. Δεν είμαστε εμείς οι εχθροί σας, οι εισβολείς είναι.
Για εκείνους τους άνδρες που επέλεξαν να πολεμήσουν, έχω μόνο ένα πράγμα να πω:
Σας ευχαριστούμε!
Για το θάρρος σας, τη θυσία σας.
Σας ευχαριστούμε!
Για το θάρρος σας, τη θυσία σας.
Μπορεί όλες να μην έχουν το θάρρος να το πουν, αλλά υπάρχουν πολλές που είμαστε ευγνώμονες που είσαστε εκεί. Το θάρρος σας θα ανταμειφθεί μία ημέρα. Μην τα παρατάτε ποτέ, υπάρχουν πολλές γυναίκες πίσω σας, ακόμη και αν δεν ακούγονται ότι είναι τόσες όσες οι φεμινίστριες. Είμαστε ένας λαός τραυματισμένος που πρέπει να ξεχάσουμε όλες τις παλιές μνησικακίες και μαζί να αναστηθούμε από τις στάχτες και να επιστρέψουμε και πάλι στις πατρογονικές ρίζες μας. Και οι άνδρες, και οι γυναίκες.
Δείξτε το δρόμο και θα ακολουθήσουμε".
Δείξτε το δρόμο και θα ακολουθήσουμε".
Τετάρτη 15 Ιουλίου 2020
Η έννοια της υπαρξιακής μοναξιάς
Συνειδητοποιώντας τη μοναδικότητα σου μέσα στον κόσμο, θα αναγκαστείς να δεχτείς ότι είσαι πάντα μόνος. Ναι, μόνος!
Κανείς άλλος δεν μπορεί ποτέ να αισθανθεί όπως αισθάνεσαι εσύ, είτε βρίσκεσαι ανάμεσα σε χιλιάδες ανθρώπους, είτε κάνεις έρωτα με κάποιον, είτε βρίσκεσαι μόνος σου, κλεισμένος σ’ ένα δωμάτιο. Η αναπόδραστη «υπαρξιακή μοναξιά» σου σημαίνει ότι η ανθρώπινη ύπαρξή σου είναι αναπόδραστα θεμελιωμένη πάνω στο γεγονός ότι υπάρχεις μόνος σου, με τα μοναδικά συναισθήματα και τις σκέψεις σου.
Η αναγνώριση της υπαρξιακής μοναξιάς σου μπορεί να είναι κάτι οριακά απελευθερωτικό ή απόλυτα υποδουλωτικό, ανάλογα με το πώς αποφασίζεις να τη χρησιμοποιήσεις. Σε καμιά περίπτωση, όμως, δεν αλλάζει. Μπορείς, ωστόσο, να την κάνεις μια απελευθερωτική εμπειρία, βάζοντάς την να δουλέψει για λογαριασμό σου.
Δείτε την περίπτωση του Ραλφ, ενός διευθυντικού στελέχους σαράντα έξι χρόνων.
Η συνάντηση του Ραλφ με την πραγματικότητα της υπαρξιακής του μοναξιάς ήρθε ξαφνικά. Μου διηγήθηκε ότι καθόταν ένα βράδυ στο σαλόνι του σπιτιού του και κοίταζε τη γυναίκα του, που διάβαζε την εφημερίδα της απορροφημένη, αγνοώντας τον στρόβιλο των σκέψεων μέσα στο κεφάλι του. Ξαφνικά αισθάνθηκε μέσα του το αλλόκοτο συναίσθημα πως αυτόν τον άνθρωπο, που ζούσε μαζί του επί είκοσι τέσσερα χρόνια, δεν τον γνώριζε καν, πως ήταν σαν μια ξένη, που καθόταν στο σαλόνι του. Έτσι συνειδητοποίησε για πρώτη φορά πως το πρόσωπο αυτό δε θα γνώριζε ποτέ τις εσωτερικές σκέψεις του Ραλφ.
Το συναίσθημα αυτό ήταν πολύ εξωπραγματικό για τον Ραλφ και, μην ξέροντας τι να το κάνει, κατέληξε να έρθει να με συμβουλευτεί. Στις πρώτες συναντήσεις μας αισθανόταν πως έπρεπε κάτι να κάνει γι’ αυτό, να χωρίσει δηλαδή ή να φύγει. Όταν πλησίασε όμως, τη θεμελιακή αλήθεια του τι σημαίνει να είσαι ανθρώπινο πλάσμα, έμαθε να βλέπει αυτή την υπαρξιακή μοναξιά του από μια εντελώς διαφορετική σκοπιά – μια σκοπιά απελευθερωτική αν θέλετε. Δεδομένου ότι η γυναίκα του δε θα αισθανόταν ποτέ αυτό που αισθανόταν αυτός, μπορούσε να πάψει να της ζητά να τον καταλαβαίνει και να «είναι μαζί του» πάντοτε.
Ταυτόχρονα συνειδητοποίησε πως η γυναίκα του ήταν κι αυτή υπαρξιακά μόνη και πως μπορούσε ν’ ανακουφιστεί από το βάρος τής προσπάθειας να είναι «ένα» μαζί της και να νιώθει όπως κι εκείνη, πράγμα που του δημιουργούσε ανώφελη ενοχή, όταν δεν τα κατάφερνε. Εξοπλισμένος με τη γνώση αυτή μπορούσε να σταματήσει πια αυτή τη θανάσιμη και αυτοδιαλυτική αναζήτηση ενός ανθρώπου, που θα αισθανόταν όμοια μ’ αυτόν. Μπορούσε, δηλαδή, να αρχίσει να κινεί μόνος του τα νήματά του. Παράλληλα, μπορούσε να εγκαταλείψει τις ανεδαφικές προσδοκίες του από τη γυναίκα του και να την ξαλαφρώσει κι εκείνη.
Μέσα σε ελάχιστο διάστημα ο Ραλφ αισθάνθηκε ξαναγεννημένος — μόνο και μόνο επειδή ελευθερώθηκε από την παράλογη απαίτηση να συγκατοικήσει με κάποιον άλλον, μέσα στο μοναδικό σώμα και πνεύμα του.
Έχει σημασία να δούμε πώς θα μπορούσε ο Ραλφ να μετατρέψει αυτή τη συνειδητοποίηση της υπαρξιακής μοναξιάς σε καταστροφή, όπως το κάνουν πολλοί, λέγοντας μέσα τους πως είναι αιχμάλωτοι της ανθρώπινης μοίρας τους και ότι ποτέ κάνεις δε θα τους καταλάβει. Ήδη. πριν έρθει να με δει, συνήθιζε να παραπονιέται ότι η γυναίκα του «δεν τον καταλαβαίνει» και η ξαφνική του διαίσθηση, ότι ήταν κατά κάποιο τρόπο μια «ξένη», θα μπορούσε να επιδεινώσει τη συμπεριφορά αυτή και να κάνει την κατάσταση αφόρητη. Καθώς, όμως, εξετάζαμε μαζί την υπαρξιακή μοναξιά, ο Ραλφ συνειδητοποίησε πόσο μάταιο ήταν να προσπαθεί να ενώσει κάποιον εσωτερικά μαζί του και ότι, ενώ είναι δυνατό οι άνθρωποι να μοιραστούν πολλά πράγματα και να έρθουν πολύ κοντά, η καθαρή αλήθεια είναι ότι δεν μπορούν να γνωριστούν παρά επιφανειακά. Η εσωτερική ύπαρξη του καθενός είναι απρόσιτη, εξαιτίας αυτής ακριβώς της ανθρώπινης υπόστασής του.
Η υπαρξιακή μοναξιά μπορεί ν’ αποτελέσει πηγή μεγάλης δύναμης, όσο και πηγή μεγάλων διαταραχών. Κάθε φορά που νιώθετε τον πειρασμό να χρησιμοποιήσετε τη ζωή των άλλων σαν πρότυπο για τη δίκη σας, θυμηθείτε τι έγραφε ο Νορβηγός δραματουργός του 19ου αιώνα Ερρίκος Ίψεν: «Ο πιο δυνατός άνθρωπος στον κόσμο είναι εκείνος που είναι πιο μόνος».
Αυτό μπορείτε να το ερμηνεύσετε σαν μια στάση εγωιστική και αντικοινωνική ή μπορεί να εξετάσετε τι υπαγορεύουν οι παράμετροι της δικής σας πραγματικότητας. Το γεγονός είναι ότι οι άνθρωποι που επηρέασαν πιο πολύ την ανθρωπότητα, που βοήθησαν το μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων, είναι αυτοί που προτίμησαν να συμβουλευτούν τα προσωπικά τους συναισθήματα, αντί να κάνουν αυτό που τους έλεγαν οι άλλοι να κάνουν. Από την άποψη αυτή, δύναμη σημαίνει να πάψεις να προσπαθείς να κάνεις τους άλλους να αισθανθούν αυτό που αισθάνεσαι εσύ και να υποστηρίζεις αυτό που πιστεύεις.
Για να ξαναγυρίσω στον πρώην πελάτη μου, το Ραλφ: εξακολουθεί να θυμάται τη στιγμή εκείνη στο σαλόνι του σπιτιού του σαν μια από τις πιο σημαντικές της ζωής του, γιατί όχι μόνο τον ώθησε στη συμβουλευτική θεραπεία και του έδωσε την ελευθερία να σταματήσει τη μόνιμη, αλλά εντελώς ανώφελη προσπάθεια του να κάνει τη γυναίκα του και τα παιδιά του να αισθανθούν όπως εκείνος, αλλά του έδωσε και τη δύναμη να είναι ο εαυτός του, μ’ έναν τρόπο πιο ισχυρό και θετικό. Εξακολουθεί να πιστεύει ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι απόλυτα αυτόνομος, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει σαν αντικοινωνικός ερημίτης· τώρα, όμως, ξέρει ακόμη, έχοντάς το βιώσει, ότι μέσα μας είμαστε νησιά μοναδικά και πως, όταν συνειδητοποιήσουμε την ιδέα αυτή, μπορούμε -αν θέλουμε – να χτίσουμε γέφυρες προς τους άλλους, αντί να στήνουμε φράγματα, απογοητευμένοι κάθε φορά που διαπιστώνουμε ότι οι άλλοι δεν είναι σαν κι εμάς.
Κανείς άλλος δεν μπορεί ποτέ να αισθανθεί όπως αισθάνεσαι εσύ, είτε βρίσκεσαι ανάμεσα σε χιλιάδες ανθρώπους, είτε κάνεις έρωτα με κάποιον, είτε βρίσκεσαι μόνος σου, κλεισμένος σ’ ένα δωμάτιο. Η αναπόδραστη «υπαρξιακή μοναξιά» σου σημαίνει ότι η ανθρώπινη ύπαρξή σου είναι αναπόδραστα θεμελιωμένη πάνω στο γεγονός ότι υπάρχεις μόνος σου, με τα μοναδικά συναισθήματα και τις σκέψεις σου.
Η αναγνώριση της υπαρξιακής μοναξιάς σου μπορεί να είναι κάτι οριακά απελευθερωτικό ή απόλυτα υποδουλωτικό, ανάλογα με το πώς αποφασίζεις να τη χρησιμοποιήσεις. Σε καμιά περίπτωση, όμως, δεν αλλάζει. Μπορείς, ωστόσο, να την κάνεις μια απελευθερωτική εμπειρία, βάζοντάς την να δουλέψει για λογαριασμό σου.
Δείτε την περίπτωση του Ραλφ, ενός διευθυντικού στελέχους σαράντα έξι χρόνων.
Η συνάντηση του Ραλφ με την πραγματικότητα της υπαρξιακής του μοναξιάς ήρθε ξαφνικά. Μου διηγήθηκε ότι καθόταν ένα βράδυ στο σαλόνι του σπιτιού του και κοίταζε τη γυναίκα του, που διάβαζε την εφημερίδα της απορροφημένη, αγνοώντας τον στρόβιλο των σκέψεων μέσα στο κεφάλι του. Ξαφνικά αισθάνθηκε μέσα του το αλλόκοτο συναίσθημα πως αυτόν τον άνθρωπο, που ζούσε μαζί του επί είκοσι τέσσερα χρόνια, δεν τον γνώριζε καν, πως ήταν σαν μια ξένη, που καθόταν στο σαλόνι του. Έτσι συνειδητοποίησε για πρώτη φορά πως το πρόσωπο αυτό δε θα γνώριζε ποτέ τις εσωτερικές σκέψεις του Ραλφ.
Το συναίσθημα αυτό ήταν πολύ εξωπραγματικό για τον Ραλφ και, μην ξέροντας τι να το κάνει, κατέληξε να έρθει να με συμβουλευτεί. Στις πρώτες συναντήσεις μας αισθανόταν πως έπρεπε κάτι να κάνει γι’ αυτό, να χωρίσει δηλαδή ή να φύγει. Όταν πλησίασε όμως, τη θεμελιακή αλήθεια του τι σημαίνει να είσαι ανθρώπινο πλάσμα, έμαθε να βλέπει αυτή την υπαρξιακή μοναξιά του από μια εντελώς διαφορετική σκοπιά – μια σκοπιά απελευθερωτική αν θέλετε. Δεδομένου ότι η γυναίκα του δε θα αισθανόταν ποτέ αυτό που αισθανόταν αυτός, μπορούσε να πάψει να της ζητά να τον καταλαβαίνει και να «είναι μαζί του» πάντοτε.
Ταυτόχρονα συνειδητοποίησε πως η γυναίκα του ήταν κι αυτή υπαρξιακά μόνη και πως μπορούσε ν’ ανακουφιστεί από το βάρος τής προσπάθειας να είναι «ένα» μαζί της και να νιώθει όπως κι εκείνη, πράγμα που του δημιουργούσε ανώφελη ενοχή, όταν δεν τα κατάφερνε. Εξοπλισμένος με τη γνώση αυτή μπορούσε να σταματήσει πια αυτή τη θανάσιμη και αυτοδιαλυτική αναζήτηση ενός ανθρώπου, που θα αισθανόταν όμοια μ’ αυτόν. Μπορούσε, δηλαδή, να αρχίσει να κινεί μόνος του τα νήματά του. Παράλληλα, μπορούσε να εγκαταλείψει τις ανεδαφικές προσδοκίες του από τη γυναίκα του και να την ξαλαφρώσει κι εκείνη.
Μέσα σε ελάχιστο διάστημα ο Ραλφ αισθάνθηκε ξαναγεννημένος — μόνο και μόνο επειδή ελευθερώθηκε από την παράλογη απαίτηση να συγκατοικήσει με κάποιον άλλον, μέσα στο μοναδικό σώμα και πνεύμα του.
Έχει σημασία να δούμε πώς θα μπορούσε ο Ραλφ να μετατρέψει αυτή τη συνειδητοποίηση της υπαρξιακής μοναξιάς σε καταστροφή, όπως το κάνουν πολλοί, λέγοντας μέσα τους πως είναι αιχμάλωτοι της ανθρώπινης μοίρας τους και ότι ποτέ κάνεις δε θα τους καταλάβει. Ήδη. πριν έρθει να με δει, συνήθιζε να παραπονιέται ότι η γυναίκα του «δεν τον καταλαβαίνει» και η ξαφνική του διαίσθηση, ότι ήταν κατά κάποιο τρόπο μια «ξένη», θα μπορούσε να επιδεινώσει τη συμπεριφορά αυτή και να κάνει την κατάσταση αφόρητη. Καθώς, όμως, εξετάζαμε μαζί την υπαρξιακή μοναξιά, ο Ραλφ συνειδητοποίησε πόσο μάταιο ήταν να προσπαθεί να ενώσει κάποιον εσωτερικά μαζί του και ότι, ενώ είναι δυνατό οι άνθρωποι να μοιραστούν πολλά πράγματα και να έρθουν πολύ κοντά, η καθαρή αλήθεια είναι ότι δεν μπορούν να γνωριστούν παρά επιφανειακά. Η εσωτερική ύπαρξη του καθενός είναι απρόσιτη, εξαιτίας αυτής ακριβώς της ανθρώπινης υπόστασής του.
Η υπαρξιακή μοναξιά μπορεί ν’ αποτελέσει πηγή μεγάλης δύναμης, όσο και πηγή μεγάλων διαταραχών. Κάθε φορά που νιώθετε τον πειρασμό να χρησιμοποιήσετε τη ζωή των άλλων σαν πρότυπο για τη δίκη σας, θυμηθείτε τι έγραφε ο Νορβηγός δραματουργός του 19ου αιώνα Ερρίκος Ίψεν: «Ο πιο δυνατός άνθρωπος στον κόσμο είναι εκείνος που είναι πιο μόνος».
Αυτό μπορείτε να το ερμηνεύσετε σαν μια στάση εγωιστική και αντικοινωνική ή μπορεί να εξετάσετε τι υπαγορεύουν οι παράμετροι της δικής σας πραγματικότητας. Το γεγονός είναι ότι οι άνθρωποι που επηρέασαν πιο πολύ την ανθρωπότητα, που βοήθησαν το μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων, είναι αυτοί που προτίμησαν να συμβουλευτούν τα προσωπικά τους συναισθήματα, αντί να κάνουν αυτό που τους έλεγαν οι άλλοι να κάνουν. Από την άποψη αυτή, δύναμη σημαίνει να πάψεις να προσπαθείς να κάνεις τους άλλους να αισθανθούν αυτό που αισθάνεσαι εσύ και να υποστηρίζεις αυτό που πιστεύεις.
Για να ξαναγυρίσω στον πρώην πελάτη μου, το Ραλφ: εξακολουθεί να θυμάται τη στιγμή εκείνη στο σαλόνι του σπιτιού του σαν μια από τις πιο σημαντικές της ζωής του, γιατί όχι μόνο τον ώθησε στη συμβουλευτική θεραπεία και του έδωσε την ελευθερία να σταματήσει τη μόνιμη, αλλά εντελώς ανώφελη προσπάθεια του να κάνει τη γυναίκα του και τα παιδιά του να αισθανθούν όπως εκείνος, αλλά του έδωσε και τη δύναμη να είναι ο εαυτός του, μ’ έναν τρόπο πιο ισχυρό και θετικό. Εξακολουθεί να πιστεύει ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι απόλυτα αυτόνομος, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει σαν αντικοινωνικός ερημίτης· τώρα, όμως, ξέρει ακόμη, έχοντάς το βιώσει, ότι μέσα μας είμαστε νησιά μοναδικά και πως, όταν συνειδητοποιήσουμε την ιδέα αυτή, μπορούμε -αν θέλουμε – να χτίσουμε γέφυρες προς τους άλλους, αντί να στήνουμε φράγματα, απογοητευμένοι κάθε φορά που διαπιστώνουμε ότι οι άλλοι δεν είναι σαν κι εμάς.
Δευτέρα 13 Ιουλίου 2020
Τσαρλς Μπουκόφσκι: Οδηγός για μια καλύτερη ζωή
Ψάχνετε να βρείτε πράγματα που θα σας βοηθήσουν για να ζήσετε μία τρομερή ζωή; Η καλύτερη πηγή είναι ο Τσαρλς Μπουκόφσκι, ο Αμερικανός συγγραφέας, ποιητής και μυθιστοριογράφος, που μοιράστηκε τις «αφιλτράριστες» απόψεις του για τα πάντα, από την τέχνη μέχρι το θάνατο. Απολαύστε τη σοφία του μέσα από τις πολύτιμες συμβουλές του, μέσα από γνωστά αποσπάσματα.
1. Μην συμβιβάζεστε
«Ήθελα όλο τον κόσμο ή τίποτα».
Δεν θα έπρεπε να συμβιβάζεστε με τίποτα λιγότερο από αυτό που απολύτως αξίζετε ή επιθυμείτε. Προσπαθήστε για το καλύτερο και μην δέχεστε τίποτα άλλο εκτός από αυτό που θα σας ικανοποιήσει πλήρως. Δεν έχει αξία να παρατήσετε τους στόχους σας απλά και μόνο για να συμβιβαστείτε για κάτι λιγότερο που θα σας αφήσει να εύχεστε για κάτι περισσότερο και να ζείτε μέσα στη θλίψη.
«Ποτέ δεν γνώρισα κανέναν άλλο άνδρα, ο οποίος θα προτιμούσα να είμαι. Και ακόμα και αν αυτό είναι μια αυταπάτη, είναι μια τυχερή αυταπάτη».
Κανείς δεν είναι τέλειος, αυτό είναι σίγουρο, αλλά δεν υπάρχει λόγος να τυραννάτε τον εαυτό σας για αυτό το λόγο. Σταματήστε να κριτικάρετε το κάθε τι στον εαυτό σας, κάθε τι που θα μπορούσατε να αλλάξετε και δείξτε στον εαυτό σας λίγη αγάπη. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να προσπαθείτε για αυτοβελτίωση, αλλά απλά γίνετε ο μεγαλύτερος θαυμαστής του εαυτού σας, ό,τι και αν συμβαίνει.
«Αυτό που είναι τρομερό, δεν είναι ο θάνατος αλλά οι ζωές που οι άνθρωποι ζουν ή δεν ζουν μέχρι να πεθάνουν» – «Μερικοί άνθρωποι δεν τρελαίνονται ποτέ. Πραγματικά τι απαίσιες ζωές θα πρέπει να ζουν».
Θέλετε να κάνετε ελεύθερη πτώση αλλά δεν το έχετε κάνει ποτέ; Κάντε το βήμα. Θέλετε να πάρετε πτυχίο στην ιστορία της τέχνης αλλά δεν ξέρετε σε τι θα σας χρησίμευε; Είναι καιρός να γραφτείτε. Έχετε μόνο μια ζωή, οπότε καλύτερα να τη ζήσετε στο έπακρο , τώρα αμέσως. Γιατί να περιμένετε για αργότερα;
«Πρέπει να πεθάνεις μερικές φορές, πριν μπορέσεις πραγματικά να ζήσεις»
Πόνος, θλίψη, θυμός, άγχος – αρνητικά αισθήματα σαν και αυτά μπορεί να είναι επίπονα μερικές φορές. Όμως, δεν μπορείς να εκτιμήσεις πλήρως τα καλά συναισθήματα που έχει να σου προσφέρει η ζωή χωρίς πρώτα να βιώσεις τα άσχημα. Οπότε, όταν νομίζετε πως έχετε πιάσει πάτο, θυμηθείτε πως ο μόνος δρόμος πλέον είναι η ανηφόρα και ο πόνος που νιώθετε τη συγκεκριμένη στιγμή θα κάνει την ευτυχία πιο γλυκιά αργότερα.
«Είναι καλύτερο να κάνετε κάτι βαρετό με στυλ, παρά κάτι επικίνδυνο χωρίς στυλ».
Μην φοβάστε να είστε ο εαυτός σας – ο Τσαρλς Μπουκόφσκι σίγουρα δεν δίσταζε. Πάντα να δείχνετε τον πραγματικό σας εαυτό και τον πραγματικό σας χαρακτήρα. Είναι καλύτερα να ζήσετε πραγματικά παρά να προσπαθείτε να προσποιείστε να γίνετε κάτι που δεν είστε, μόνο και μόνο για να είστε αρεστοί στους άλλους. Άλλωστε, ποιος νοιάζεται για το τι πιστεύουν οι άλλοι;
«Μερικές φορές σηκώνεστε απ’ το κρεβάτι το πρωί και σκέφτεστε δεν πρόκειται να τα καταφέρω, αλλά γελάτε μέσα σας… θυμηθείτε όλες τις στιγμές που έχετε νιώσει έτσι».
Η ζωή είναι γεμάτη δοκιμασίες και δυσκολίες – το ξέρετε, και πιθανόν το έχετε ζήσει πολλές φορές. Παρ’ όλα αυτά πάντα καταφέρνετε να επιβιώσετε αυτές τις δύσκολες στιγμές. Θυμηθείτε πάντα πως είστε δυνατότεροι απ’ ότι νομίζετε και ότι το έχετε μέσα σας αυτό που χρειάζεται για να ξεπεράσετε τις δυσκολίες.
«Έχω τον θάνατο μέσα στην αριστερή μου τσέπη. Μερικές φορές τον βγάζω έξω και του μιλάω: Γεια σου μωρό μου, τι κάνεις; Πότε θα έλθεις να με πάρεις; Θα είμαι έτοιμος» – «Δεν υπάρχει τίποτα για να θρηνήσεις για τον θάνατο, περισσότερο απ’ ότι δεν υπάρχει για να θρηνήσεις για ένα λουλούδι που μεγαλώνει».
Ο θάνατος είναι αναπόφευκτος, οπότε γιατί να περάσεις τη ζωή σου ανησυχώντας για αυτόν; Αντί να τρελαίνεστε για το πότε θα πεθάνετε, επωφεληθείτε από τη ζωή που έχετε. Είναι πολύ πιο χρήσιμο να γιορτάζετε τη ζωή από το να φοβάστε τον θάνατο, και μάλλον θα είστε πολύ πιο ευτυχισμένοι.
«Το πρόβλημα με τον κόσμο είναι ότι οι έξυπνοι άνθρωποι είναι γεμάτοι αμφιβολίες»
Είστε καταπληκτικοί και το μόνο που έχετε να κάνετε για να αφήσετε να λάμψουν τα πραγματικά σας ταλέντα είναι να τα πιστέψετε. Έχετε απόλυτη εμπιστοσύνη στον εαυτό σας και ίσως εκπλαγείτε με όσα μπορείτε να καταφέρετε.
«Υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από το να είσαι μόνος, όμως συχνά παίρνει δεκαετίες να το συνειδητοποιήσετε και συχνά όταν το κάνετε είναι πολύ αργά και δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το πολύ αργά» – «Δεν ήμουν μισάνθρωπος ούτε μισογύνης, αλλά μου άρεσε να είμαι μόνος μου. Ένιωθα ωραία να κάθομαι μόνος σε έναν μικρό χώρο, να καπνίζω και να πίνω. Ήμουν πάντα καλή παρέα για τον εαυτό μου».
Είναι εύκολο να φοβάσαι να είσαι μόνος σου, και η συντροφιά των άλλων πολλές φορές λειτουργεί σαν δίκτυ ασφαλείας. Όμως, υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από τη μοναξιά, και δεν υπάρχει λόγος να παγιδευτείτε στο να είστε μόνος σας όταν αυτός ο χρόνος μπορεί να «δαπανηθεί» σε πιο ικανοποιητικά και χαρούμενα πράγματα. Μάθετε να εκτιμάτε τον εαυτό σας χωρίς να υπάρχουν άλλοι και εκτιμήστε τον χρόνο που περνάτε μόνοι σας.
Απρόσμενα, ακόμα και τρελά πράγματα είναι βέβαιο ότι θα συμβούν στη ζωή και μερικές φορές απλά θα πρέπει να τα δέχεστε. Μην παγιδεύεστε στην τελειότητα και φροντίστε να ξελαφρώνετε μερικές φορές. Δεν υπάρχει λόγος να παίρνετε τα πάντα σοβαρά και μερικές φορές το μόνο που χρειάζεται είναι να διασκεδάσετε!
1. Μην συμβιβάζεστε
«Ήθελα όλο τον κόσμο ή τίποτα».
Δεν θα έπρεπε να συμβιβάζεστε με τίποτα λιγότερο από αυτό που απολύτως αξίζετε ή επιθυμείτε. Προσπαθήστε για το καλύτερο και μην δέχεστε τίποτα άλλο εκτός από αυτό που θα σας ικανοποιήσει πλήρως. Δεν έχει αξία να παρατήσετε τους στόχους σας απλά και μόνο για να συμβιβαστείτε για κάτι λιγότερο που θα σας αφήσει να εύχεστε για κάτι περισσότερο και να ζείτε μέσα στη θλίψη.
- Αγαπήστε τον εαυτό σας
«Ποτέ δεν γνώρισα κανέναν άλλο άνδρα, ο οποίος θα προτιμούσα να είμαι. Και ακόμα και αν αυτό είναι μια αυταπάτη, είναι μια τυχερή αυταπάτη».
Κανείς δεν είναι τέλειος, αυτό είναι σίγουρο, αλλά δεν υπάρχει λόγος να τυραννάτε τον εαυτό σας για αυτό το λόγο. Σταματήστε να κριτικάρετε το κάθε τι στον εαυτό σας, κάθε τι που θα μπορούσατε να αλλάξετε και δείξτε στον εαυτό σας λίγη αγάπη. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να προσπαθείτε για αυτοβελτίωση, αλλά απλά γίνετε ο μεγαλύτερος θαυμαστής του εαυτού σας, ό,τι και αν συμβαίνει.
- Ζήστε τη ζωή στο έπακρο
«Αυτό που είναι τρομερό, δεν είναι ο θάνατος αλλά οι ζωές που οι άνθρωποι ζουν ή δεν ζουν μέχρι να πεθάνουν» – «Μερικοί άνθρωποι δεν τρελαίνονται ποτέ. Πραγματικά τι απαίσιες ζωές θα πρέπει να ζουν».
Θέλετε να κάνετε ελεύθερη πτώση αλλά δεν το έχετε κάνει ποτέ; Κάντε το βήμα. Θέλετε να πάρετε πτυχίο στην ιστορία της τέχνης αλλά δεν ξέρετε σε τι θα σας χρησίμευε; Είναι καιρός να γραφτείτε. Έχετε μόνο μια ζωή, οπότε καλύτερα να τη ζήσετε στο έπακρο , τώρα αμέσως. Γιατί να περιμένετε για αργότερα;
- Μην φοβάστε τον πόνο, χωρίς αυτόν δεν θα μπορούσατε να βιώσετε την ευτυχία.
«Πρέπει να πεθάνεις μερικές φορές, πριν μπορέσεις πραγματικά να ζήσεις»
Πόνος, θλίψη, θυμός, άγχος – αρνητικά αισθήματα σαν και αυτά μπορεί να είναι επίπονα μερικές φορές. Όμως, δεν μπορείς να εκτιμήσεις πλήρως τα καλά συναισθήματα που έχει να σου προσφέρει η ζωή χωρίς πρώτα να βιώσεις τα άσχημα. Οπότε, όταν νομίζετε πως έχετε πιάσει πάτο, θυμηθείτε πως ο μόνος δρόμος πλέον είναι η ανηφόρα και ο πόνος που νιώθετε τη συγκεκριμένη στιγμή θα κάνει την ευτυχία πιο γλυκιά αργότερα.
- Να είστε ο εαυτός σας και χωρίς ντροπή να το εκφράζετε σε ο,τιδήποτε κάνετε.
«Είναι καλύτερο να κάνετε κάτι βαρετό με στυλ, παρά κάτι επικίνδυνο χωρίς στυλ».
Μην φοβάστε να είστε ο εαυτός σας – ο Τσαρλς Μπουκόφσκι σίγουρα δεν δίσταζε. Πάντα να δείχνετε τον πραγματικό σας εαυτό και τον πραγματικό σας χαρακτήρα. Είναι καλύτερα να ζήσετε πραγματικά παρά να προσπαθείτε να προσποιείστε να γίνετε κάτι που δεν είστε, μόνο και μόνο για να είστε αρεστοί στους άλλους. Άλλωστε, ποιος νοιάζεται για το τι πιστεύουν οι άλλοι;
- Είστε δυνατότεροι απ’ ότι νομίζετε
«Μερικές φορές σηκώνεστε απ’ το κρεβάτι το πρωί και σκέφτεστε δεν πρόκειται να τα καταφέρω, αλλά γελάτε μέσα σας… θυμηθείτε όλες τις στιγμές που έχετε νιώσει έτσι».
Η ζωή είναι γεμάτη δοκιμασίες και δυσκολίες – το ξέρετε, και πιθανόν το έχετε ζήσει πολλές φορές. Παρ’ όλα αυτά πάντα καταφέρνετε να επιβιώσετε αυτές τις δύσκολες στιγμές. Θυμηθείτε πάντα πως είστε δυνατότεροι απ’ ότι νομίζετε και ότι το έχετε μέσα σας αυτό που χρειάζεται για να ξεπεράσετε τις δυσκολίες.
- Μην φοβάστε τον θάνατο
«Έχω τον θάνατο μέσα στην αριστερή μου τσέπη. Μερικές φορές τον βγάζω έξω και του μιλάω: Γεια σου μωρό μου, τι κάνεις; Πότε θα έλθεις να με πάρεις; Θα είμαι έτοιμος» – «Δεν υπάρχει τίποτα για να θρηνήσεις για τον θάνατο, περισσότερο απ’ ότι δεν υπάρχει για να θρηνήσεις για ένα λουλούδι που μεγαλώνει».
Ο θάνατος είναι αναπόφευκτος, οπότε γιατί να περάσεις τη ζωή σου ανησυχώντας για αυτόν; Αντί να τρελαίνεστε για το πότε θα πεθάνετε, επωφεληθείτε από τη ζωή που έχετε. Είναι πολύ πιο χρήσιμο να γιορτάζετε τη ζωή από το να φοβάστε τον θάνατο, και μάλλον θα είστε πολύ πιο ευτυχισμένοι.
- Έχετε εμπιστοσύνη στον εαυτό σας
«Το πρόβλημα με τον κόσμο είναι ότι οι έξυπνοι άνθρωποι είναι γεμάτοι αμφιβολίες»
Είστε καταπληκτικοί και το μόνο που έχετε να κάνετε για να αφήσετε να λάμψουν τα πραγματικά σας ταλέντα είναι να τα πιστέψετε. Έχετε απόλυτη εμπιστοσύνη στον εαυτό σας και ίσως εκπλαγείτε με όσα μπορείτε να καταφέρετε.
- Υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από την μοναξιά.
«Υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από το να είσαι μόνος, όμως συχνά παίρνει δεκαετίες να το συνειδητοποιήσετε και συχνά όταν το κάνετε είναι πολύ αργά και δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το πολύ αργά» – «Δεν ήμουν μισάνθρωπος ούτε μισογύνης, αλλά μου άρεσε να είμαι μόνος μου. Ένιωθα ωραία να κάθομαι μόνος σε έναν μικρό χώρο, να καπνίζω και να πίνω. Ήμουν πάντα καλή παρέα για τον εαυτό μου».
Είναι εύκολο να φοβάσαι να είσαι μόνος σου, και η συντροφιά των άλλων πολλές φορές λειτουργεί σαν δίκτυ ασφαλείας. Όμως, υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα από τη μοναξιά, και δεν υπάρχει λόγος να παγιδευτείτε στο να είστε μόνος σας όταν αυτός ο χρόνος μπορεί να «δαπανηθεί» σε πιο ικανοποιητικά και χαρούμενα πράγματα. Μάθετε να εκτιμάτε τον εαυτό σας χωρίς να υπάρχουν άλλοι και εκτιμήστε τον χρόνο που περνάτε μόνοι σας.
- Η ζωή απλά συμβαίνει, μην την παίρνετε πάντα τόσο σοβαρά.
Απρόσμενα, ακόμα και τρελά πράγματα είναι βέβαιο ότι θα συμβούν στη ζωή και μερικές φορές απλά θα πρέπει να τα δέχεστε. Μην παγιδεύεστε στην τελειότητα και φροντίστε να ξελαφρώνετε μερικές φορές. Δεν υπάρχει λόγος να παίρνετε τα πάντα σοβαρά και μερικές φορές το μόνο που χρειάζεται είναι να διασκεδάσετε!
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)